عوامل مؤثر بر سفتی زانو پس از تعویض مفصل | پیشگیری و بهبود حرکت زانو

چکیده

سفتی زانو پس از تعویض مفصل یکی از مشکلات شایع بیماران پس از آرتروپلاستی است که می‌تواند محدودیت حرکت، درد و کاهش کیفیت زندگی ایجاد کند. عوامل مؤثر شامل تکنیک جراحی، وضعیت رباط‌ها و عضلات، تورم پس از عمل و همکاری بیمار در فیزیوتراپی است. ارزیابی دقیق پیش از جراحی، آموزش بیمار و برنامه تمرینی مناسب پس از عمل نقش اساسی در کاهش سفتی زانو دارد. در این مقاله، عوامل کلیدی ایجاد سفتی زانو و راهکارهای پیشگیری و بهبود دامنه حرکتی پس از تعویض مفصل بررسی شده‌اند.

مقدمه

تعویض مفصل زانو یکی از موفق‌ترین جراحی‌های ارتوپدی برای کاهش درد و بازگرداندن عملکرد مفصل است. با این حال، بسیاری از بیماران پس از عمل با سفتی زانو مواجه می‌شوند که محدودیت حرکت و نارضایتی بیمار را به دنبال دارد.

سفتی زانو می‌تواند ناشی از تورم پس از عمل، فیبروز بافت نرم، تکنیک جراحی و یا عدم رعایت برنامه تمرینی باشد. شناخت دقیق عوامل ایجاد کننده این مشکل و اجرای راهکارهای پیشگیرانه، مانند تمرینات فیزیوتراپی زودهنگام، کنترل درد و تورم، و آموزش بیمار، اهمیت بالایی دارد.

پایش منظم دامنه حرکت، تمرینات تخصصی و پیگیری دقیق توسط تیم پزشکی، به کاهش عوارض و بهبود کیفیت زندگی بیماران کمک می‌کند.

علائم و نشانه ها

کاهش دامنه حرکتی زانو، محدودیت خم و راست شدن.

درد مداوم در حین حرکت یا فشار.

تورم و التهاب مفصل پس از عمل.

احساس خشکی و مقاومت در حین حرکت زانو.

مشکل در انجام فعالیت‌های روزمره مانند راه رفتن یا نشستن و برخاستن.

روش های تشخیص

بررسی دامنه حرکتی مفصل با ابزارهای استاندارد.

معاینه بالینی شامل لمس، ارزیابی انعطاف و بررسی تورم.

تصویربرداری با اشعه ایکس برای بررسی موقعیت پروتز و فضای مفصلی.

سونوگرافی و MRI در موارد مشکوک به فیبروز یا بافت اسکار شدید.

روش های درمان

تمرینات فیزیوتراپی منظم و هدفمند برای افزایش دامنه حرکت.

استفاده از دستگاه CPM (Continuous Passive Motion) در هفته‌های اولیه پس از عمل.

مدیریت درد با داروهای مناسب و کاهش تورم با یخ درمانی و داروهای ضد التهاب.

در موارد شدید، مداخلات جراحی کوچک برای آزادسازی بافت فیبروتیک یا اصلاح موقعیت پروتز.

مراقبت‌های درمانی

تشویق بیمار به انجام تمرینات روزانه و رعایت دستورالعمل فیزیوتراپی.

کنترل تورم و درد با روش‌های غیردارویی و دارویی.

پیگیری دوره‌ای دامنه حرکت زانو و تنظیم برنامه تمرینی بر اساس پیشرفت بیمار.

عوارض احتمالی

کاهش عملکرد زانو و محدودیت فعالیت‌های روزمره.

ایجاد درد مزمن در مفصل.

نیاز به جراحی مجدد در موارد فیبروز شدید یا جابجایی پروتز.

توصیه های پزشکی

اجرای برنامه تمرینی زودهنگام و منظم پس از جراحی برای کاهش سفتی.

پایش دقیق بیمار و اصلاح تکنیک‌های فیزیوتراپی در صورت مشاهده مقاومت مفصل.

آموزش بیمار درباره اهمیت همکاری در انجام تمرینات و کنترل تورم و درد.

در گفت‌وگویی که با آقای دکتر صحرانورد، بهترین پزشک ارتوپد انجام شد، پنج سؤال متداول که بیشترین میزان پرسش بیماران را به خود اختصاص داده بود، مطرح گردید و ایشان به صورت تخصصی و جامع به این سؤالات پاسخ دادند.

سوالات متداول بیماران

✅ چه عواملی باعث سفتی زانو پس از تعویض مفصل می‌شوند؟

🔵تورم، فیبروز بافت نرم، تکنیک جراحی، عدم همکاری بیمار در فیزیوتراپی و درد کنترل نشده از عوامل اصلی هستند.

✅ چه زمانی باید تمرینات زانو را آغاز کرد؟

🔵تمرینات معمولاً از روز اول یا دوم پس از عمل شروع می‌شوند و با توجه به شرایط بیمار تنظیم می‌گردند.

✅ آیا سفتی زانو همیشه نیاز به جراحی دارد؟

🔵 خیر، اغلب موارد با فیزیوتراپی و مدیریت درد بهبود می‌یابند و جراحی تنها در موارد شدید و مقاوم لازم است.

✅ استفاده از دستگاه CPM چه تأثیری دارد؟

🔵دستگاه CPM به افزایش دامنه حرکتی، کاهش تورم و پیشگیری از تشکیل بافت اسکار کمک می‌کند.

✅ چگونه می‌توان درد و تورم را مدیریت کرد؟

🔵با داروهای ضد التهاب، یخ درمانی، بالا نگه داشتن پا و رعایت برنامه تمرینی می‌توان درد و تورم را کنترل کرد.

ارتباط با پزشک و رزرو نوبت

📞 جهت دریافت نوبت و ارتباط مستقیم با مطب دکتر علیرضا صحرانورد می‌توانید با شماره‌های زیر تماس بگیرید:

09102017646 📞

09012017636 📞

خدمات دکتر علیرضا صحرا نورد

دکتر علیرضا صحرانورد یکی از بهترین و باتجربه‌ترین جراحان ارتوپدی در ایران هستند که با سال‌ها سابقه موفق در زمینه جراحی استخوان، مفاصل و درمان آسیب‌های اسکلتی‌ـ‌عضلانی، همواره مورد اعتماد بیماران و جامعه پزشکی بوده‌اند. ایشان در حال حاضر در تهران به ارائه خدمات تخصصی ارتوپدی با بالاترین استانداردهای علمی و درمانی می‌پردازند.حوزه تخصصی اصلی دکتر صحرانورد، جراحی‌های تخصصی پا و مچ پا شامل درمان آسیب‌های ورزشی، آرتروسکوپی مچ پا و درمان زخم پای دیابتی است. علاوه بر این، ایشان در درمان طیف گسترده‌ای از بیماری‌های عمومی ارتوپدی از جمله آرتروز، دردهای مفاصل ،پیچ‌خوردگی‌ها و دردهای عضلانی نیز فعالیت گسترده و تخصصی دارند.از دیگر خدمات تخصصی دکتر علیرضا صحرانورد می‌توان به جراحی هالوکس والگوس (قوز شست پا)، درمان خار پاشنه، اصلاح کف پای صاف و انجام جراحی‌های اصلاحی پا با بالاترین دقت و مهارت اشاره کرد. استفاده از روش‌های کم‌تهاجمی، و تزریقات تخصصی مانند PRP ،تزریق ژل از رویکردهای نوین درمانی ایشان برای تسریع روند بهبود بیماران به شمار می‌رود.