جراحی شکستگی پاشنه پا برای همه لازم نیست. تصمیم به این بستگی دارد که قطعات استخوان چقدر جابهجا شدهاند و سطح مفصلی چقدر آسیب دیده است. در ادامه میگوییم این تصمیم چطور گرفته میشود و جراحی دقیقاً چه میکند.
جراحی شکستگی پاشنه پا چه زمانی لازم است؟
استخوان پاشنه سطح مفصلی دارد و اگر این سطح ناهموار جوش بخورد، آرتروز زودرس و درد مزمن ایجاد میشود. به همین دلیل معیار اصلی تصمیم، میزان جابهجایی قطعات و درگیری همین سطح مفصلی است.
| وضعیت | درمان معمول |
|---|---|
| بدون جابهجایی | بیحرکتی و بدون وزناندازی، بدون جراحی |
| جابهجایی مختصر | بسته به سن، شغل و شرایط بیمار تصمیمگیری میشود |
| جابهجایی زیاد یا درگیری سطح مفصل | جراحی برای بازگرداندن شکل و ارتفاع استخوان |
| شکستگی باز یا آسیب شدید پوست | اقدام فوری و اغلب مرحلهای |
پوست اطراف پاشنه در روزهای اول بسیار متورم است و جراحی روی پوست متورم خطر عفونت و مشکل ترمیم زخم را بالا میبرد. صبر کردن تا خوابیدن ورم، بخشی از درمان است نه تأخیر.
یک نشانهی ساده به جراح کمک میکند: وقتی ورم میخوابد، پوست کنار پاشنه دوباره چین و چروک پیدا میکند. این «نشانهی چروک» معمولاً ۵ تا ۱۰ روز بعد از آسیب ظاهر میشود و یعنی پوست برای عمل آماده است.
در جراحی دقیقاً چه اتفاقی میافتد؟
جراح قطعات جابهجاشده را به وضعیت اصلی برمیگرداند و با پلاک و پیچ تثبیت میکند تا شکل، ارتفاع و پهنای طبیعی استخوان پاشنه بازسازی شود. در بعضی موارد از روشهای کمتهاجمی با برش کوچکتر استفاده میشود.
اگر پوست و بافت نرم اطراف پاشنه آسیب جدی دیده باشد، گاهی جراحی مرحلهای انجام میشود: اول یک نگهدارندهی بیرونی (فیکساتور خارجی) قطعات را از بیرون پا نگه میدارد تا بافت نرم ترمیم شود، و بعد تثبیت نهایی انجام میشود.
اگر میخواهید مراحل عمل را از نزدیک ببینید، فیلم جراحی شکستگی پاشنه پا توسط دکتر علیرضا صحرانورد را تماشا کنید.
- مشکل ترمیم زخم، بهویژه در افراد سیگاری و دیابتی
- عفونت محل جراحی
- آرتروز مفصل زیر قوزک در بلندمدت
- بیحسی موضعی اطراف برش
- نیاز به برداشتن پلاک در آینده
دربارهی نیاز به جراحی مطمئن نیستید؟
تصمیم درست بعد از دیدن سیتیاسکن یا رادیوگرافی دقیق گرفته میشود. با مطب تماس بگیرید.
بعد از جراحی چه انتظاری داشته باشیم؟
بلافاصله بعد از عمل، پا در آتل ثابت میشود و باید بالا نگه داشته شود تا ورم کم شود و محل برش محفوظ بماند.
دورهی بدون وزناندازی چند هفته طول میکشد و بعد از آن وزن بهتدریج اضافه میشود. بازگشت کامل به فعالیت روزمره ماهها زمان میبرد و بازتوانی نقش تعیینکنندهای در نتیجهی نهایی دارد.
سیگار چه اثری بر نتیجه دارد؟
سیگار جریان خون پوست را کم میکند و در جراحی پاشنه — که پوستش نازک و کمخون است — خطر باز شدن زخم و عفونت را بهشکل محسوسی بالا میبرد. ترک سیگار قبل و بعد از جراحی یکی از مؤثرترین کارهایی است که بیمار میتواند انجام دهد.
نظر دکتر علیرضا صحرانورد
جراح ارتوپدی پا و مچ پا
بیشتر مشکلاتی که بعد از جراحی پاشنه میبینم به خود استخوان مربوط نیست، به پوست است. صبر کردن تا خوابیدن ورم و ترک سیگار، دو تصمیمی هستند که نتیجه را میسازند.
پرسشهای متداول
جراحی شکستگی پاشنه چقدر طول میکشد؟
بسته به نوع شکستگی و روش انتخابی متفاوت است؛ جراح شما زمان تقریبی را توضیح میدهد.
پلاک و پیچ باید برداشته شود؟
همیشه نه. برداشتن آنها فقط در صورت ایجاد آزار یا مشکل مطرح میشود.
آیا بعد از جراحی آرتروز میگیرم؟
احتمال آرتروز مفصل زیر قوزک وجود دارد، بهویژه وقتی سطح مفصلی شدیداً آسیب دیده باشد.
جراحی کمتهاجمی بهتر است؟
در موارد مناسب برش کوچکتر و ریسک زخم کمتری دارد، ولی برای همهی شکستگیها قابل استفاده نیست.
سؤال شما اینجا نبود؟ مستقیم از دکتر بپرسید؛ پاسخ تا ۲ روز پیامک میشود.
تصمیم دربارهی جراحی را با داده بگیرید
تصویربرداری دقیق مشخص میکند جراحی لازم است یا نه.
منابع
