آسیب لیسفرانک (Lisfranc injury) یک نوع آسیب جدی در ناحیه مفصل تارسومتاتارسال است که اغلب در اثر پیچ خوردگی پا، تصادفات یا سقوط از ارتفاع به وجود میآید. این آسیب در ورزشکاران و همچنین در حوادث شدید رخ میدهد. آسیب لیسفرانک به نام جراح معروف ناپلئون، ژاک لیسفرانک، نامگذاری شده است که در گذشته در موارد شدید این آسیب، پای بیماران را از ناحیه میانی قطع میکرد. اما امروزه، این آسیب با جراحیهای مدرن به راحتی قابل ترمیم است.
علل آسیب لیسفرانک
آسیب لیسفرانک معمولاً در اثر ضربات شدید و ناگهانی به پا رخ میدهد. علل شایع این آسیب عبارتند از:
پیچ خوردگی پا: به ویژه در ورزشکاران، این آسیب میتواند به دنبال یک پیچ خوردگی شدید رخ دهد.
تصادفات رانندگی: برخورد شدید پا به اجسام سخت در تصادفات.
سقوط از ارتفاع: ضربه ناگهانی به پای ثابت میتواند به این آسیب منجر شود
علائم آسیب لیسفرانک
علائم این آسیب معمولاً به سرعت پس از حادثه ظاهر میشوند و شامل موارد زیر هستند:
درد شدید: درد متمرکز در ناحیه میانی پا که با حرکت افزایش مییابد.
تورم: تورم قابل توجه در ناحیه آسیبدیده.
کبودی: به خصوص در ناحیه کف پا.
عدم توانایی وزنگذاری: بیمار قادر به تحمل وزن روی پای آسیبدیده نیست.
تشخیص آسیب لیسفرانک
تشخیص این آسیب معمولاً از طریق معاینه فیزیکی توسط پزشک متخصص انجام میشود. اما در برخی موارد که آسیب پنهان باشد، انجام تصویربرداریهای خاص مانند رادیوگرافی ایستاده، سیتیاسکن یا امآرآی برای تشخیص دقیق ضروری است.
روشهای درمان آسیب لیسفرانک
درمان این آسیب به شدت و میزان دررفتگی یا شکستگی بستگی دارد. تقریباً در تمام موارد، جراحی لازم است.
۱. درمان جراحی:
فیکس کردن مفاصل آسیبدیده: طی جراحی، مفاصل آسیبدیده با دقت در کنار هم قرار میگیرند و به کمک پیچهای موقت فیکس میشوند. پیچها معمولاً بعد از ۴-۵ ماه خارج میشوند.
استراحت و عدم وزنگذاری: بیمار به مدت ۶ هفته نباید روی پای آسیبدیده وزن بگذارد و حداقل سه ماه باید از عصا استفاده کند.
ورزش و توانبخشی: فعالیتهای سبک مانند شنا و دوچرخهسواری میتوانند بعد از ۶ هفته آغاز شوند.
۲. درمان فیوژن (خشک کردن مفاصل):
در صورت عدم درمان مناسب یا بروز آرتروز در ناحیه آسیبدیده، ممکن است نیاز به انجام جراحی فیوژن یا خشک کردن مفصل باشد تا درد و ناراحتی بیمار کاهش یابد.
